Регулаторната комисија за енергетика да ја преземе во целост надлежноста во формирање на конечна цена на водата – е пораката од тркалезна маса “Иницијатива за промена на постапката за утврдување на тарифите за водни услуги и влијанието на соодветните тарифи врз најгорливите проблеми со кои се соочуваат комуналните претпријатија“ во организација на Здружение на даватели на комунални услуги – АДКОМ.
Податоците покажуваат дека актуелниот начин на определување на цената е сложен, финансиски
неодржлив, а услугата несоодветна поради што загубите на вода на национално ниво се искачија на 64%.
Анализите на РКЕ покажуваат дека од 79 претпријатија што обезбедуваат водни услуги, за 20 од нив се донесени регулаторни одлуки, при што за 11 од нив советите на општините не дале согласност, а додека девет Јавни комунални претпријатија воопшто не ни поднеле барање за нова цена.
Територијата на државата е поделена на осум водостопански региони, во кои водата доаѓа од 35 реки и 53 природни и вештачки езера. Според податоците на РКЕ за 2024 година, најголеми загуби на вода биле забележани во Југозападниот Регион, каде што имало скоро 73 %, во Полошкиот Регион загубите биле над 70 %, во Источниот Регион имало загуби од речиси 65 %, во Пелагонискиот и во Скопскиот над 60 %, а во Североисточниот 58 %. Нешто помалку загуби на вода имало во Југоисточниот – над 50 % и во Вардарскиот 53 %. Загубите се зголемувале, додека количината вода што влегла во системите била зголемена за речиси над 14 % споредено со 2023 година, а истовремено процентот на наплатена вода бил намален за 15 %.
“Целта на ова иницијатива е преку интервенции во законските решенија да се создаде поедноставен, транспарентен и стабилен систем за утврдување на тарифите за водни услуги. Нудиме јасен и едноставен процес во формирање на конечната цена. Предлагаме кратење на бирократскиот процес, од шест во два чекори, со доставување на барање и утврдување на конечна цена .
РКЕ подолго време алармира дека сегашниот начин на утврдување на цена е неефикасен: се доведува во прашање квалитетот на услугата, дефектите се зголемуваат, а јавните комунални претпријатија се борат за ликвидност.“ изјави Лирим Сулејмани, заменик претседател на РКЕ
Анализите покажуваат дека од година во година трошиме поголеми количини на вода, а наплата се
намалува и бројот на вработени се зголемува.
„Актуелните тарифи за вода не ги покриваат реалните трошоци и затоа јавните комунални претпријатија работат со загуба, па општините се приморани да ги субвенционираат. Последиците се мултидимензионални, а она што е најзагрижувачки е дека поради недостаток на средства, инвестиции нема и процентот на загуба на вода од година во година расте и сето тоа е резултат на старата водоводна мрежа. Со реализација на оваа иницијатива – ќе се создадат предуслови РКЕ да спроведе регулаторни одлуки и мерки со што ќе се обезбеди самоодржливост на ЈКП на долг рок. Ние дефинираме конечна цена, но предвидуваме и задолжителни средства за инвестиции и го ограничуваме бројот на вработени “, посочи Фатон Амбари член на РКЕ.
